XML.html



XML (ang. Extensible Markup Language, w wolnym tłumaczeniu Rozszerzalny Język Znaczników) to uniwersalny język formalny przeznaczony do reprezentowania różnych danych w ustrukturalizowany sposób. XML jest niezależny od platformy, co umożliwia łatwą wymianę dokumentów pomiędzy różnymi systemami i znacząco przyczyniło się do popularności tego języka w dobie Internetu. XML jest podzbiorem języka SGML, tj. każdy dokument XML jest też dokumentem SGML. XML jest rekomendowany oraz specyfikowany przez organizację W3C.

edytuj Poprawność dokumentu

Mówimy o dokumencie, że jest poprawny składniowo (ang. well-formed), jeżeli jest zgodny z regułami składni XML. Reguły te obejmują m.in. konieczność domykania wszystkich znaczników. Dokument niepoprawny składniowo nie może być przetworzony przez parser XML.

Mówimy o dokumencie, że jest poprawny strukturalnie (ang. valid), jeżeli jest zgodny z definicją dokumentu, tzn. dodatkowymi regułami określonymi przez użytkownika. Do precyzowania tych reguł służą specjalne języki. Najpopularniejszymi są DTD, XML Schema oraz RELAX NG.

edytuj XML wersja 1.1

Równocześnie z trzecią odsłoną wersji 1.0 W3C opublikowało pierwszą odsłonę wersji 1.1. Wprowadza ona zmiany w zestawie dopuszczanych znaków, co ma związek z modyfikacjami standardu Unicode przeprowadzanymi w ostatnich latach.

Korzyści ze zmian wprowadzonych w nowej wersji są jednak zazwyczaj znikome w porównaniu ze stratą, jaką jest brak zgodności z wersją 1.0. Samo W3C nie traktuje tej wersji jako następcy dla 1.0, raczej jako jego odmianę do bardzo specyficznych zastosowań. Wciąż zalecane jest korzystanie z wersji 1.0 wszędzie, gdzie to możliwe.

Obie wersje wciąż są wspierane i rozwijane przez W3C, a kolejne ich edycje, jak dotąd, pojawiają się w tym samym czasie.

edytuj Przykładowy dokument XML

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<ksiazka-telefoniczna kategoria="bohaterowie książek">
 <!-- komentarz -->
  <osoba charakter="dobry">
    <imie>Ambroży</imie>
    <nazwisko>Kleks</nazwisko>
    <telefon>123-456-789</telefon>
  </osoba>
  <osoba charakter="zły">
    <imie>Alojzy</imie>
    <nazwisko>Bąbel</nazwisko>
    <telefon/>
  </osoba>
</ksiazka-telefoniczna>

Korzeniem dokumentu jest element o nazwie książka-telefoniczna. Ma on przypisany jeden atrybut o nazwie kategoria i wartości bohaterowie książek. Korzeń jest rodzicem dwóch innych elementów, oba mają tę samą nazwę osoba i przypisany atrybut o nazwie charakter. Każdy z elementów o nazwie osoba jest rodzicem dla trzech innych elementów o nazwach imię, nazwisko i telefon, które zawierają konkretne dane w formie węzłów tekstowych (tekst pomiędzy odpowiednimi znacznikami otwierającym i zamykającym). Element o nazwie telefon w dwunastym wierszu dokumentu jest pusty (nie ma żadnych potomków), a znacznik otwierający jest jednocześnie znacznikiem zamykającym. Zapis <telefon/> jest równoważny zapisowi <telefon></telefon>. W trzecim wierszu dokumentu znajduje się komentarz.

Dokument rozpoczyna się instrukcją sterującą, która zawiera informacje o wersji standardu XML, z jakim jest zgodny, oraz o sposobie kodowania znaków. Wszystkie te informacje są opcjonalne, można pomijać dowolne z nich, a nawet całą instrukcję sterującą. W razie braku którejś z danych przyjmuje się wartość domyślną, jakimi są właśnie wersja 1.0 oraz standard kodowania UTF-8.

edytuj XML w oknie przeglądarki internetowej

Dokument XML nie precyzuje, jak należy wyświetlać przechowywane w nim dane i większość przeglądarek internetowych, przy próbie wyświetlenia go w swym oknie, potraktuje go jak zwykły tekst. Istnieją jednak łatwe sposoby na prezentowanie dokumentów XML na stronach internetowych w przyjazny dla użytkownika sposób.

Możliwe jest wyrenderowanie dokumentu przy użyciu stylów CSS. W tym celu należy umieścić na początku dokumentu odpowiednią instrukcję sterującą, na przykład:

<?xml-stylesheet type="text/css" href="myStyleSheet.css"?>

Transformacje XSL umożliwiają konwersję danych do innego formatu, na przykład HTML. Arkusz stylów jest zbiorem reguł określających sposób postępowania wobec każdego węzła dokumentu podczas transformacji. Większość współczesnych przeglądarek wyposażona jest w transformator XSL i wystarczy dodać na początku przetwarzanego dokumentu XML instrukcję sterującą podobną do poniższej:

<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="myTransform.xslt"?>

XHTML jest językiem XML zgodnym z HTML. Oznacza to, że dokumenty XHTML są traktowane przez przeglądarkę tak, jak strony internetowe napisane w HTML i równocześnie są poprawnymi składniowo dokumentami XML.

edytuj Popularne języki oparte na XML

Z tym tematem związana jest kategoria: Aplikacje XML.

• OpenDocument - OASIS Open Document Format for Office Applications, dokumenty biurowe
• SMIL - Synchronized Multimedia Integration Language, opis prezentacji multimedialnych
• SVG - Scalable Vector Graphics, grafika wektorowa
• MathML - Mathematical Markup Language, opis formuł matematycznych
• XAML - Extensible Application Markup Language, GUI w .NET począwszy od wersji 3.0
• XHTML - Extensible HyperText Markup Language, strony WWW
• XSL - Extensible Stylesheet Language, przekształcanie XML-i
• XSLT - XSL Transformations, Przekształcenia Rozszerzalnego Języka Arkuszy Stylów
• XUL - XML-based User-interface Language, GUI

edytuj Zobacz też

Zobacz hasło XML w Wikisłowniku

• AJAX
• SGML
• RDF
• Apache Xerces
• Edytor XML
• eXist
• YAML
• VTD-XML

edytuj Linki zewnętrzne

• Strona domowa XML (en) (polskie tłumaczenie)
• Specyfikacja XML 1.0 (en)
• Specyfikacja XML 1.1 (en)
• XML Document Authoring Tools (en)
• xml-dev Mailing List Archive (en)
• Wprowadzenie do XML (pl)
• XeML.net XML Tutorial (en)

p • d • e

Technologie związane z XML-em (Extensible Markup Language)

Rdzenne technologie XML-a: Namespaces in XML • XML Inclusions (XInclude) • XML Information Set • xml:id
XML Events • XML Fragment Interchange • XML Base • Associating Style Sheets with XML documents

Języki stylistyczne: Cascading Style Sheets (CSS) • Document Style Semantics and Specification Language (DSSSL), Rodzina Extensible Stylesheet Language:
Extensible Stylesheet Language (XSL) • XSL Formatting Objects (XSL-FO) • XSL Transformations (XSLT) • XML Path Language (XPath)

Języki z rodziny XML Linking: XML Linking Language (XLink) • XML Base • XML Pointer Language (XPointer)

Języki zapytań dokumentów XML: XML Path Language (XPath) • XML Query Language (XQuery) • XML Syntax for XQuery (XQueryX)

Rodzaje schematów dokumentów XML: Document Type Definition (DTD) • XML Schema • REgular LAnguage for XML Next Generation (RELAX NG)