Społeczeństwo informacyjne.html



Społeczeństwo informacyjne – tym terminem określa się społeczeństwo, w którym towarem staje się informacja traktowana jako szczególne dobro niematerialne, równoważne lub cenniejsze nawet od dóbr materialnych. Przewiduje się rozwój usług związanych z 3P (przechowywanie, przesyłanie, przetwarzanie informacji).

Termin został wprowadzony w 1963 roku przez Japończyka T. Umesao (wersja oryginalna "jōhōka shakai") w artykule o teorii ewolucji społeczeństwa opartego na technologiach informatycznych, a spopularyzowany przez K. Koyama w 1968 roku w rozprawie pt. "Wprowadzenie do Teorii Informacji" (Introduction to Information Theory). W Japonii powstał również "Plan utworzenia społeczeństwa informacyjnego, jako cel narodowy na rok 2000". Była to realna strategia zakładająca informatyzację kraju, prowadzącą do rozwoju intelektualnego kraju oraz tworzenia wiedzy, a nie dalsze uprzemysławianie kraju i wzrost dóbr materialnych.

Społeczeństwo informacyjne odnosi się do technicznych narzędzi komunikacji, magazynowania i przekształcania informacji.

Teorie rozwoju społecznego przedstawiają społeczeństwo informacyjne jako kolejny etap rozwoju społecznego, po społeczeństwie przemysłowym. Nazywane jest ono również społeczeństwem post nowoczesnym, ponowoczesnym lub poprzemysłowym. Z punktu widzenia społecznego podziału pracy, społeczeństwem informacyjnym jest zbiorowość, w której więksość spośród zawodowo czynnych, zatrudnionych jest przy przetwarzaniu informacji. D. Bell określał pracę człowieka przednowoczesnego jako grę człowieka z przyrodą, człowieka nowoczesnego jako grę człowieka z naturą nieożywioną a pracę człowieka ponowoczesnego jako grę między ludźmi. Cechy charakterystyczne społeczeństwa informacyjnego to m.in.:

• Wysoko rozwinięty sektor usług, przede wszystkim sektor usług nowoczesnych (bankowość, finanse, telekomunikacja, informatyka, badania i rozwój oraz zarządzanie). W niektórych krajach w tym sektorze pracuje przeszło 80% zawodowo czynnej ludności, przy czym sektor usług tradycyjnych przekracza nieznacznie 10%.
• Gospodarka oparta na wiedzy.
• Wysoki poziom scholaryzacji społeczeństwa.
• Wysoki poziom alfabetyzmu funkcjonalnego w społeczeństwie.
• Postępujący proces decentralizacji społeczeństwa.
• Renesans społeczności lokalnej.
• Urozmaicanie życia społecznego.

edytuj Cechy i funkcje społeczeństwa informacyjnego

Właściwości społeczeństwa informacyjnego:

• Wytwarzanie informacji – masowy charakter generowanych informacji, masowe zapotrzebowanie na informację i masowy sposób wykorzystywana informacji.
• Przechowywanie informacji – techniczne możliwości gromadzenia i nieograniczonego magazynowania informacji.
• Przetwarzanie informacji – opracowywanie technologii i standardów umożliwiających m.in. ujednolicony opis i wymianę informacji.
• Przekazywanie informacji – przekazywanie informacji bez względu na czas i przestrzeń.
• Pobieranie informacji – możliwość odbierania informacji przez wszystkich zainteresowanych.
• Wykorzystywanie informacji – powszechne, otwarte i nielimitowane korzystanie z internetu jako źródła informacji.

Funkcje społeczeństwa informacyjnego:

• Edukacyjna – upowszechnienie wiedzy naukowej oraz uświadamianie znaczenia podnoszenia kwalifikacji.
• Komunikacyjna – Społeczeństwo informacyjne ma za zadanie stworzenie możliwości komunikowania się wielu różnorodnych grup w obrębie całości społeczeństwa globalnego.
• Socjalizacyjna i aktywizująca – mobilizacja osób czasowo lub stale wyłączonych z możliwości swobodnego funkcjonowania społeczeństwa. Cechuje się także wykonywaniem zawodu bez konieczności wychodzenia z domu i aktywizacją niepełnosprawnych.
• Partycypacyjna – możliwość prowadzenia debat i głosowania w internecie.
• Organizatorska – tworzenie warunków konkurencyjności na rynku.
• Ochronna i kontrolna – stworzenie mechanizmów obrony obywateli i instytucji przed wirtualną przestępczością.

edytuj Rozwój społeczeństwa informacyjnego

Rozwój społeczeństwa informacyjnego obejmuje:

• pełną liberalizację rynku
• rozległą infrastrukturę telekomunikacyjną
• spójne i przejrzyste prawodawstwo
• nakłady finansowe na badania i rozwój
• nieskrępowany dostęp do sieci wszystkich operatorów
• szeroki i tani dostęp do internetu
• publiczny dostęp do informacji
• umiejętność wymiany danych bez względu na odległość
• wysoki odsetek zatrudnienia w usługach

W ostatnich latach kluczowe znaczenie miały światowe wydarzenia: World Summit on the Information Society (WSIS) (Genewa 2003 – Tunis) – patrz linki zewnętrzne.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego w USA – Rozwój społeczeństwa informacyjnego rozpoczął się od realizacji planu odwołującego się do koncentracji badań nad nowymi technologiami w celu obrony przed komunizmem. W latach 1940 do 1960 nastąpił wzrost wydatków w USA na zbrojenia. W roku 1955 powstał Semi – Automatic Ground Environment System (SAGE – skomputeryzowany system obrony powietrznej). Działaniami wspomagającymi rozwój Społeczeństwa Informacyjnego w USA były prace ekspertów skupionych w Research and Development Corporation (RAND) w Kalifornii. Projektowali oni zintegrowany system planowania, programowania i budżetowania (Planning, Programming and Budgeting System – PPBS). RAND stała się z czasem zapleczem intelektualnym Pentagonu oraz komórką planowania społeczeństwa przyszłości. Kolejnym elementem rozwoju Społeczeństwa informacyjnego w USA było stworzenie sieci ARPA-NET. Stworzona została ona w celu wymiany informacji między komórkami badawczymi znajdującymi się w cywilnych i wojskowych instytutach badawczych. Projekt ten został uznany za początek internetu. Później rząd Stanów zjednoczonych stworzył teoretyczne i polityczne uzasadnienie realizowanych projektów. Później departament stanu zabiegał o przeforsowanie na forum ONZ doktryny "swobodnego przepływu informacji" która była uzupełnieniem do doktryny "wolnego handlu" i była opozycją do promowanej przez ZSRR "narodowej suwerenności". Moderatorem rewolucji komunikacyjnej było USA. Organami sterującymi rozwojem amerykańskiego społeczeństwa informacyjnego są ośrodki akademickie.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Japonii – w 1972 r. stworzono plan mający doprowadzić do powstania nowego typu społeczeństwa oraz wdrożeniu przyjętych założeń.

Wyróżnia się cztery fazy dochodzenia do japońskiego społeczeństwa informacyjnego:

• I FAZA (1945-1970) – dominacja meganauki
• II FAZA (1955-1980) – okres organizacji i przedsiębiorstw
• III FAZA (1970-1990) – okres usług społecznych i społeczeństw
• IV FAZA (1980-2000) – okres prywatnych jednostek i istot ludzkich

Działania japońskiego rządu (Stworzenie pierwszego społeczeństwa informacyjnego firm prywatnych) – zaowocowały przyspieszeniem realizacji przyjętej strategii.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Europie – Za początek tworzenia społeczeństwa informacyjnego w Europie uznaje się rok 1994. Został wtedy opublikowany Raport Bangemanna (Europa i Społeczeństwo Globalnej Informacji. Zalecenia dla Rady Europy). Raport stał się przyczyną publicznej debaty na temat społeczeństwa informacyjnego. Zaproponowano w nim 10 inicjatyw w celu rozwoju nowoczesnych technik teleinformacyjnych. Obejmuje on obszary:

• telepraca
• szkolenia na odległość
• sieci łączące uczelnie i jednostki badawcze
• usługi teleinformatyczne dla małych i średnich przedsiębiorstw
• zarządzanie ruchem drogowym
• kontrolę ruchu powietrznego
• sieci na użytek sektora zdrowia
• komputeryzację sektora zamówień publicznych
• transeuropejską sieć administracji publicznej
• infostradę dla obszarów miejskich

W lipcu 1996 roku została opublikowana zielona księga "living and working in Information Society. People First.. Mówi on o konsekwencjach wynikających z transformacji oraz o wpływie nowoczesnych technologii (ICT) na ich życie. W projekcie e Europe – An information society for All (1999) określono cel budowy nowego typu społeczeństwa wykorzystującego możliwości tzw. nowej gospodarki. W roku 1999 opublikowano Zieloną Księgę Public Sector Information: a Key Resource for Europe wskazywał na korzyści dla obywateli i całej gospodarki płynące z wykorzystania technologii telekomunikacyjnych i informatycznych. Całościowy plan budowy społeczeństwa informacyjnego został uchwalony na posiedzeniu w Lizbonie 23–24 marca 2000 r. (strategia lizbońska). W 2000 roku na szczycie w Feira przyjęto plan działań eEurope 2002 – An Information Society for All. W Göteborgu został przyjęty plan który uznawał konieczność modernizacji i przyspieszenia reform w krajach kandydujących do Unii Europejskiej. Na szczycie w Sewilli został przyjęty plan eEurope 2005 Information Society for All który zobowiązał kraje członkowskie do:

• rozwinięcia usług elektronicznych (e-government, e learning)
• wprowadzenia elektronicznej opieki zdrowia (e-health)
• zapewnienia powszechnego dostępu do internetu

W maju 2005 roku na szczycie Rady Europy został przyjęty program European Information Society 2010 według którego technologie informacyjne są motorem trwałego wzrostu i warunkiem budowy społeczeństwa informacyjnego. Europa chce obecnie stworzyć Globalne Społeczeństwo Informacyjne

edytuj Zobacz też

• World Summit on the Information Society (WSIS)
• technologia informacyjna
• Internet
• cyberterroryzm
• cywilizacja medialna

edytuj Bibliografia

• Bell, Daniel (1973). The Coming of Post-Industrial Society: A Venture in Social Forecasting. New York: Basic Books.
• Beniger, James R. (1986). The control revolution : technological and economic origins of the information society. Cambridge, MA: Harvard University Press.
• Drucker, Peter F. (1969). The Age of Discontinuity.
• Harvey, D. (1989). The condition of postmodernity : an enquiry into the origins of cultural change. New York: Blackwell.
• Ito, Yoichi (1980). The ‘Johoka Shakai’ approach to the study of communication in Japan. Keio Communication Review 1 (marzec, 1980).
• Kumar, Krishan (1995). From Post-Industrial to Post-Modern Society: New theories of the contemporary world.
• McLuhan, Marshall (1967). Understanding Media – Extention of man.
• Machlup, Fritz (1962). The Production and Distribution of Knowledge in the United States. Princeton, NJ: Princeton University Press.
• Masuda, Yoneji (1981). The information society as postindustrial society, Bethesda, MD: World Futures Society. (1981 Institute for the Information Society, Tokyo, Japan.
• Naisbitt. J. Megatrends: ten new directions transforming our lives. Macdonald, 1984.
• Porat, Marc Uri (1977). The Information Economy: Definition and measurement. (v.1 – v.5) Washington DC: United States Department of Commerce.
• Roszak, T. Where the Wasteland Ends: Politics and Transcendence in Postindustrial Society. London: 1973.
• Toffler, Alvin (1980). with Heidi Toffler The Third Wave. New York:Bantam Books.
• Touraine, Alan. (1971). The Post-Industrial Society: Tomorrow's social history: classes, conflict and culture in the programmed society, New York: Random House.
• Webster, Frank (1995). Theories of the information society. London: Routridge.
• Walczak, Marian (2004). Uwarunkowania funkcjonowania bibliotek w społeczeństwie informacyjnym. [1]

edytuj Linki zewnętrzne

• Hakim Bey, "Wojna Informacyjna"
• Internetowa strona The World Summit on the Information Society (WSIS)
• Polska strona "spoleczenstwoinformacyjne.pl"