Ruby (język programowania).html



Ruby
Pojawienie się	1995
Paradygmat	wieloparadygmatowy
Typowanie	dynamiczne (duck typing)
Implementacje	Ruby MRI, YARV, JRuby, Rubinius
Aktualna wersja stabilna	1.9.0 (26 grudnia 2007
Twórca	Yukihiro Matsumoto
Licencja	Ruby license, GNU GPL
Platforma sprzętowa	wieloplatformowy
Platforma systemowa	wieloplatformowy
http://www.ruby-lang.org/

Ruby to interpretowany, w pełni obiektowy i dynamicznie typowany język programowania stworzony w 1995 roku przez Yukihiro Matsumoto (pseudonim Matz). W języku angielskim ruby oznacza rubin.

edytuj Rozwój języka

Yukihiro Matsumoto, twórca Ruby

Od roku 2003 lawinowo zdobywa nowych zwolenników, głównie za sprawą popularnego frameworku do tworzenia aplikacji webowych o nazwie Ruby on Rails, tworzonego przez grupę programistów pod kierownictwem Davida Heinemeiera Hanssona.

W roku 2005 według statystyk sklepu Amazon dwie najpopularniejsze książki na temat Ruby i Ruby On Rails były najlepiej sprzedawanymi pozycjami z kategorii Programowanie.

Najnowsza stabilna wersja Ruby to 1.8.7, wydana 31 maja 2008 roku. Kolejna wersja, 1.9, jest w trakcie rozwoju. Docelowo ma poprawić obsługę Unicode i poprawić wydajność interpretera, dzięki wprowadzeniu nowego mechanizmu o nazwie YARV (ang. Yet Another Ruby VM).

edytuj Składnia

Ruby bazuje na wielu językach, takich jak CLU, Eiffel, Lisp, Perl, Python czy Smalltalk. Składnia jest zorientowana liniowo i oparta na składni CLU oraz, w mniejszym stopniu, Perla.

edytuj Cechy szczególne

Ruby posiada:

• prostą składnię
• automatyczne odśmiecanie pamięci
• iteratory
• przeciążanie operatorów (ang. operator overloading)
• "normalne" i zaawansowane właściwości zorientowania obiektowego (klasa, metoda ...)
• obsługa wyjątków (ang. exception handling)
• wyrażenia regularne wbudowane w składnię
• liczby całkowite o dowolnych rozmiarach
• dodawanie metod do instancji klasy - możliwa jest zmiana lub dodanie metody do instancji danej klasy
• bloki i lambdy (closures) - wygodne przekazywanie funkcji jako parametrów
• "Duck typing" - rozpoznawanie typów na podstawie ich zachowania, a nie deklaracji
• moduły - rodzaj wielodziedziczenia pozwalający włączyć gotową implementację zbioru metod do danej klasy
• możliwość zmiany praktycznie wszystkiego - dodanie dodatkowych metod do klasy Array, czy zmiana sposobu drukowania liczb całkowitych są niezmiernie proste.

Podobnie jak w Perlu, programy napisane w Ruby są wyjątkowo małe - ten sam program, który w C czy Javie zajmie setki linijek, w Ruby czy Perlu zajmie zwykle kilkadziesiąt. Ruby jest prawdopodobnie jedynym językiem ogólnym, w którym programy są zazwyczaj mniejsze niż analogiczne programy w Perlu, zachowując przy tym czytelność. Zawdzięcza to głównie wszechobecnej obiektowej składni. Np. program, który liczy ilość różnych linijek bez względu na rozmiar liter, wygląda tak:

puts STDIN.map{|s| s.downcase}.uniq.size

Programy pisane w Ruby charakteryzują się wysoką przenośnością pomiędzy platformami (istnieją implementacje na wiele maszyn Uniksowych, DOS, Windows, Mac OS X, BeOS itd.).

Ruby jest rozwijany jako otwarte oprogramowanie i dostępny na licencji GPL oraz na własnej licencji wymagającej zmiany nazw plików wykonywalnych w przypadku zamknięcia kodu.

edytuj Przykłady

edytuj Zmienna liczba argumentów funkcji

Ruby ma bardzo ciekawy sposób przekazywania zmiennej liczby argumentów do funkcji. Ostatni parametr można zacząć od znaku *, co oznacza, że dowolna liczba parametrów zostanie przekształcona w tablicę. Można też w drugą stronę - tablicę przekształcić w listę argumentów (zarówno dla funkcji o stałej jak i dla funkcji o zmiennej liczbie argumentów) umieszczając znak * na początku:

def reverse_array(*b)
    if b.size == 1
        return b
    else
        return reverse_array(*b1..-1)+b0
    end
end
 
print reverse_array("!\n","ld","wor",", ","llo","He")

edytuj Argumenty domyślne

Argumenty funkcji mogą mieć domyślne wartości. W poniższym przykładzie pierwszy parametr - greeted - ma nadpisaną wartość "people", a drugi - greeting - zostaje z domyślnym "Hello".

def greet(greeted="world",greeting="Hello")
    greeting + ", " + greeted + "!\n"
end
 
print greet("people")

edytuj Lambda-wyrażenia

W Ruby można konstruować anonimowe funkcje za pomocą lambda-wyrażeń. Wywołuje się je za pomocą metody call.

add2 = lambda {|x| x+2}
 
print add2.call(10), "\n"
 
def addX(x)
    lambda {|y| y+x}
end
 
add3=addX(3)
print add3.call(10), "\n"

edytuj Domknięcia

Każde lambda-wyrażenie posiada zasięg leksykalny zakresu, w którym zostało stworzone (tak więc jeśli w bloku domknięcia użyjemy zmiennej lokalnej, będzie ona istnieć do chwili destrukcji samego lambda-wyrażenia).

def fun
    a=0     # zmienna lokalna
 
    lambda{p a+=1} # uchwycenie zmiennej lokalnej w domknięciu
end
 
f=fun
 
f.call      # 1
f.call      # 2

edytuj Bindings

W Ruby w każdej chwili można zamrozić 'stan' danego zakresu leksykalnego i zachować referencję do niego. Następnie możemy odwołać się do wartości zmiennych (nawet lokalnych), które już dawno zmieniły swój stan lub przestały istnieć (leksykalnie)

def fun arg
    # w tym zakresie mamy zmienną lokalną arg
    return binding
end
 
b1 = fun 10
b2 = fun 20
 
p eval("arg",b1)    # 10
p eval("arg",b2)    # 20

edytuj Kontynuacje

W Ruby istnieją kontynuacje (obiekty zachowujące adres kontekstu wykonania), pozwalają one na nielokalne skoki i powroty (np. można wskoczyć w środek metody z zupełnie innego kontekstu)

def fun arg
    p "fun called"
    callcc{|$cc|}   # zachowujemy kontekst wykonania
    arg.shift
 
end
 
tab=1,2,3,4,5
 
fun tab
 
$cc.call if tab.size > 2    # nielokalny skok
 
p tab
 
output:
    "fun called"
    3,4,5

edytuj Marshalling

W Ruby nawet bardzo skomplikowane dane można po prostu zrzucić do łańcucha tekstowego, wysłać go lub zachować do pliku, po czym wczytać ponownie. b w poniższym przykładzie to zwykły łańcuch tekstowy.

a="hello","world"
b=Marshal.dump a
c=Marshal.load b
 
print a.inspect, "\n"
print c.inspect, "\n"

edytuj Metody dodawane do obiektu

Każdy obiekt może nadpisać metody danej klasy - właściwie każdy obiekt jest pseudoklasą (tzw. singleton class). W poniższym przykładzie metoda greet obiektu y zostaje nadpisana.

class Foo
    def greet
        print "Hello, world!\n"
    end
end
 
x=Foo.new
y=Foo.new
 
class << y
    def greet
        print "Goodbye, world!\n"
    end
end
 
x.greet
y.greet

edytuj Linki zewnętrzne

Zobacz publikację na Wikibooks:
Ruby

edytuj Strony o Ruby

• Witryna projektu Ruby
• Witryna projektu Ruby - Polskie tłumaczenie
• FAQ Ruby
• Witryna poświęcona dokumentacji języka (ang. i inne)
• Ruby Garden

edytuj Pomoce do nauki

• Programming Ruby: The Pragmatic Programmer's Guide - książka na temat Ruby'ego dostępna w Internecie (ang.) (klasyczna pozycja nazywana Pickaxe - w nawiązaniu do kilofa widniejącego na okładce. Wydanie I.)
• Wiki na temat języka Ruby (ang.)
• Ruby on Rails - platforma tworzenia aplikacji webowych w języku Ruby (en)
• Polska społeczność Ruby On Rails (pl)
• Ruby on Rails PL - polski serwis poświęcony Ruby on Rails (pl)
• Wprowadzenie do języka Ruby (pl)