Przeglądarka internetowa.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Przeglądarka internetowa – program komputerowy, który służy do pobierania zawartości i wyświetlania dokumentów HTML, XHTML i XML z serwerów internetowych, a także odtwarzania plików multimedialnych (czasem z pomocą różnych wtyczek). Najpopularniejszymi przeglądarkami są: Internet Explorer, Firefox, Safari, Opera, SeaMonkey oraz Konqueror.
Spis treści |
edytuj Cechy nowoczesnych przeglądarek
Przeglądarki internetowe komunikują się z serwerem zazwyczaj za pomocą protokołu HTTP, aczkolwiek w obsłudze są również inne, np. HTTPS, FTP, Gopher. Często wraz z przeglądarką dostarczane są komponenty, które umożliwiają korzystanie z serwerów grup dyskusyjnych (protokół NNTP) i poczty elektronicznej (protokoły POP3, IMAP i SMTP).
Trwająca na rynku wojna przeglądarek powoduje, że oprogramowanie do przeglądania stron cały czas ewoluuje w stronę większej ergonomi, użyteczności i wygody użytkownika. Nowoczesne przeglądarki spełniają szereg wymagań – za dobry poziom uznawana jest obecnie obsługa następujących technologii:
- HTTP i HTTPS
- HTML, XML i XHTML
- grafika w formatach: GIF, JPEG, PNG z obsługą półprzezroczystości oraz SVG
- kaskadowe arkusze stylów (CSS)
- JavaScript (w tym DHTML)
- obiektowy model dokumentu (DOM)
- ciasteczka (cookies)
- Adobe Flash
- aplety Java
Oprócz tego, rozwijane są następujące funkcje ułatwiające korzystanie z Internetu:
- zakładki (ulubione)
- menedżery pobierania plików
- przechowywanie plików w pamięci podręcznej (cache)
- obsługa wtyczek (rozszerzeń)
- obsługa skórek (motywów), możliwość dostosowania interfejsu do preferencji i potrzeb użytkownika
- przeglądanie w kartach
- zapamiętywanie haseł
- gesty myszy i skróty klawiaturowe
- blokowanie wyskakujących okienek (ang. pop-ups)
- zarządzanie prywatnymi danymi (ciasteczka, historia odwiedzin, dane formularzy, hasła itp.)
- sprawdzanie poprawności pisowni (formularze, listy elektroniczne itp.)
- filtry reklam
- powiększanie tekstu, grafik lub całej zawartości strony
- wbudowane programy do obsługi poczty elektronicznej
- czytniki RSS i Atom
- funkcja szybkiego wybierania stron (ang. speed dial)
- wbudowany klient BitTorrent
edytuj Historia przeglądarek internetowych
Zobacz więcej w osobnym artykule: historia przeglądarek internetowych.
Większość osób sądzi, że pierwszą przeglądarką internetową był NCSA Mosaic, a niektórzy byliby skłonni przypisać pierwszeństwo Netscape'owi. Mało kto jednak wie, że norweska Opera ukazała się wcześniej niż Netscape i Internet Explorer. Oto lista "kamieni milowych" na przestrzeni ostatniej dekady.[1]
- WorldWideWeb. Pierwsza przeglądarka Tima Bernersa-Lee, twórcy WWW, przygotowana w grudniu 1990 roku dla platformy NextStep. Program został rozesłany do grupy osób w instytucie CERN w marcu 1991 roku.
- Mosaic. Pierwsza "prawdziwa" przeglądarka, której autorami byli Marc Andreessen i Eric Bina z NCSA. Pierwsza wersja Mozaiki została opracowana dla X Window System dla środowisk uniksowych w lutym 1993 roku. Wersję dla Macintosha wydał kilka miesięcy później Aleks Totić. Mosaic interpretował grafikę, dźwięk, klipy wideo, formularze, zawierał zakładki i plik historii. Początkowo program miał status niekomercyjny, ale w sierpniu 1994 roku NCSA przekazał prawa do komercyjnej dystrybucji firmie Spyglass, znanej później ze swoich walidatorów. Spyglass udostępniał potem technologię innym firmom i w ten sposób Mosaic stał się m.in. pierwowzorem Internet Explorera. Program został zamknięty w styczniu 1997 roku.
- Opera. Norweska przeglądarka, która powstała w 1994 roku, przed Netscapem i Internet Explorerem. Jej autorami byli pracownicy zespołu badawczego z firmy telekomunikacyjnej Telenor w Oslo. W 1995 roku Jon Stephenson von Tetzchner i Geir Ivarsøy opuścili Telenor i założyli Opera Software. Komercyjna wersja Opera 2 pojawiła się latem 1996, natomiast pod koniec 2000 roku program w wersji 5 został udostępniony jako freeware (adware). Począwszy od wersji 8.50 program jest pozbawiony wszelkich reklam.
- Netscape Navigator. Powstała w 1994 roku w firmie Netscape Communications Corporation jako pierwsza komercyjna przeglądarka na rynku. Początkowo była oparta na kodzie źródłowym NCSA Mosaic. 31 marca 1998 roku kod źródłowy Netscape został upubliczniony, co zapoczątkowało rozwój Mozilli Suite, na podstawie której powstały wersje Netscape'a 6 i 7. Wersja 8 bazowała na kodzie przeglądarki Mozilla Firefox.
- Internet Explorer. Została udostępniona 23 sierpnia 1995 roku wraz z Windows 95. Po roku program miał już 1/3 rynku, zaś po kolejnych trzech latach stał się liderem. Obecnie powoli traci na popularności, cały czas jest jednak najpopularniejszą przeglądarką, aktualnie w Polsce ma obecnie ponad 50 proc. rynku.
- Mozilla Suite. Początkowo Mozilla była nazwą kodową przeglądarki Netscape Navigator oraz maskotką tego pakietu. 31 marca 1998 roku firma Netscape Communications Corporation upubliczniła kod źródłowy swojego produktu, co dało początek przeglądarce Mozilla Suite. Początkowo miała ona jedynie służyć jako platforma testowa nowych rozwiązań programistycznych oraz baza, na podstawie której miał powstać przeznaczony dla użytkownika końcowego Netscape Navigator. Po podjęciu przez AOL decyzji o zaprzestaniu rozwoju Netscape'a powołano Fundację Mozilla, rozpoczynając pracę nad programem Phoenix, znanym dziś pod nazwą Mozilla Firefox. Obecnie Firefox jest drugą pod względem popularności przeglądarką.
edytuj Wybrane przeglądarki internetowe
|
|
|
|
|
|
Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista przeglądarek internetowych.edytuj Rozwijane przeglądarki internetowe
- Przeglądarki oparte na silniku Gecko
- Mozilla Firefox (dawniej Mozilla Firebird, Phoenix)
- Flock
- SeaMonkey (kontynuacja projektu Mozilla Suite)
- Fennec (Firefox Mobile)
- Kazehakase
- Epiphany
- Galeon
- Camino
- K-Meleon
- IceWeasel
- IceCat
- Skipstone
- Swiftfox
- Swiftweasel
- XeroBank Browser
- Przeglądarki oparte na silniku Trident
edytuj Tekstowe przeglądarki internetowe
edytuj Przeglądarki nierozwijane dalej
- Netscape Navigator
- Mozilla Suite
- Mosaic
- AOL Explorer
- Cello
- IBM Web Explorer
- Beonex Communicator
- AOL Explorer
- NetPositive
- Swift
- K-Ninja
edytuj Porównanie wybranych przeglądarek
Zobacz więcej w osobnym artykule: Porównanie przeglądarek internetowych. Zobacz też: Acid3.edytuj Informacje ogólne
(1) Do instalacji najnowszych wersji Internet Explorera dla systemów Windows wymagany jest Windows XP. Internet Explorer 6.0 SP1 może być zainstalowany na systemach Windows 98 i nowszych. Ta wersja nie jest jednak już rozwijana i wspierana przez Microsoft.
edytuj Wspierane systemy operacyjne
| Windows | Mac OS X | Mac OS 9 | Linux | BSD | Unix | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Amaya |  |
|
 |
|
|
|
| Camino | |
|
|
|
|
|
| Epiphany | |
|
|
|
|
|
| Flock | |
|
|
|
|
|
| Galeon | |
|
|
|
|
|
| iCab | |
|
|
|
|
|
| Internet Explorer | |
Porzucona | Porzucona | |
|
Porzucona |
| K-Meleon | |
|
|
|
|
|
| Konqueror | |
|
|
|
|
|
| Links | |
|
|
|
|
|
| Lynx | |
|
|
|
|
|
| Mozilla | |
|
Porzucona | |
|
|
| Firefox | |
|
|
|
|
|
| Netscape | |
|
Porzucona | |
|
|
| Opera | |
|
Porzucona | |
|
|
| Safari | |
|
|
|
|
|
| SeaMonkey | |
|
|
|
|
|
| Windows | Mac OS X | Mac OS 9 | Linux | BSD | Unix |
edytuj Udział poszczególnych przeglądarek na rynku
 |
Artykuł wymaga poszerzenia. Do artykułu należy dodać: poszerzyć o bardziej wyczerpującą charakterystykę na podstawie Ranking.pl, W3Counter.com, czy Counter.com, Onestat.com, AdTech itp. Temat powiela się właściwie w każdym haśle o przeglądarkach. Proponuję wydzielenie do odrębnego hasła oraz mini szablonu, aby wszędzie były jednakowe dane.. |
Udział przeglądarek w rynku i jego zmiany na przestrzeni lat przedstawia poniższy wykres:
W Polsce obecny podział rynku różni się od tego na wykresie. Zauważalna jest wyraźnie mocniejsza pozycja Firefoksa i Opery.
Użycie przeglądarek w Polsce w lipcu 2008 r. [3]:
- Internet Explorer – 52,0%
- Mozilla Firefox – 40,5%
- Opera – 6,7%
- Mozilla Suite – 0,3%
- Safari – 0,2%
- SeaMonkey – 0,1%
edytuj Silniki przeglądarek
Zobacz więcej w osobnym artykule: Silnik przeglądarki internetowej.Najpopularniejszym silnikiem, ze wzgędu na duży udział w rynku przeglądarki Internet Explorer, jest Trident. Cechuje go niski stopień zgodności ze standardami internetowymi. Kolejne miejsca zajmują: Gecko, WebKit/KHTML i Presto. Poszczególne silniki renderujące różnią się od siebie na tyle znacząco, że dana strona może wyglądać inaczej w różnych przeglądarkach.
Przypisy
- ↑ William Stewart: Living Internet (en). [dostęp 26 styczeń 2008].
- ↑ Ranking.pl (22 – 28 lipca 2008) (pl)
edytuj Zobacz też
- mobilna przeglądarka internetowa
- porównanie przeglądarek internetowych
- silnik przeglądarki internetowej
- about: