|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Opera browser – darmowa, wieloplatformowa przeglądarka internetowa, a właściwie pakiet internetowy, tworzony i rozwijany przez norweską firmę Opera Software ASA, którego jednym z elementów jest przeglądarka internetowa. W skład pakietu wchodzą: przeglądarka WWW, klient poczty i Usenetu (Opera Mail), menedżer pobierania plików, klient IRC, czytnik kanałów, klient BitTorrent, środowisko dla widżetów oraz notes elektroniczny.
edytuj LicencjaOpera jest programem darmowym, opartym na licencji freeware. Jest aplikacją własnościową o zamkniętym kodzie źródłowym. Do wersji 4.x włącznie, Opera rozprowadzana była na zasadach shareware, następnie od wersji 5.x do 8.50 na licencji adware (z możliwością wyłączenia reklam po zakupie klucza licencyjnego). Od wersji 20 września 2005[1] jest programem w pełni darmowym na licencji freeware. edytuj Lokalizacje OperyDostępne wersje językowe dla Opery 9.x:[2] afrikaans, angielska (UK, US), białoruska, bułgarska, chińska (uproszczona i tradycyjna), czeska, chorwacka, duńska, fińska, francuska (tradycyjna, kanadyjska), fryzyjska, grecka, gruzińska, hindi, hiszpańska (tradycyjna, latynoamerykańska), japońska, koreańska, litewska, macedońska, niderlandzka, niemiecka, norweska (nynorsk, bokmål), pendżabska, polska, portugalska (tradycyjna, brazylijska), rosyjska, szwedzka, turecka, węgierska, włoska. Zarówno treść licencji użytkownika końcowego (EULA) dotycząca Opery 9.x, jak i polityką prywatności Opera Software ASA[3] dostępne są jedynie w języku angielskim. edytuj Wsparcie techniczneOpera Software ASA umożliwia wykupienia dodatkowej pełnej pomocy technicznej (Premium Support) świadczonej drogą mailową. edytuj Dostępne platformy sprzętowe i systemoweOpera jest aplikacją wieloplatformową, dostępną na różne platformy sprzętowe i systemy operacyjne. Wieloplatformowość aplikacji uzyskano poprzez napisanie jej kodu w C++. Opera Mini oparta jest na Javie, chociaż istnieją również wersje napisane w C.[4] edytuj Opera dla komputerów osobistychDla komputerów osobistych dostępne są wersje Opery dla BeOS, FreeBSD (i386), MS Windows, IBM OS/2, Linux (i386 i PowerPC), Macintosh (Mac OS 9 i Mac OS X), Sun Solaris, QNX.
Dodatkowo publikowane są też wersje weekly i experimental wdrażające ostatnie ulepszenia lub oprogramowanie w wersjach wstępnych przeznaczone dla zaawansowanych użytkowników (zobacz więcej w oddzielnej sekcjach: Tygodniówki (weekly builds) oraz Eksperymenty (experimental builds) edytuj Opera dla urządzeń mobilnychW odrębnych wersjach, Opera jest dostępna również dla urządzeń przenośnych. Na każdym z systemów Opera zapewnia ten sam silnik renderujący kod HTML, w przypadku urządzeń małoekranowych (palmtop, GSM) wzbogacony o mechanizm zwany small screen rendering, który pozwala oglądać szerokokątne i wzbogacone w grafiki strony internetowe na wyświetlaczach uboższych i mniejszych niż ekrany komputerowe. Opera dla telefonów komórkowych W wersji dla telefonów komórkowych Opera dostępna jest w dwóch wersjach: odpłatnej Opera Mobile oraz bezpłatnej Opera Mini, która dostępna dla każdego telefonu komórkowego z zainstalowanym klientem Java opartym na CLDC.
Opera dla innych urządzeń przenośnych Poza mobilnymi telefonami komórkowymi Opera dostępna jest dla innych urządzeń posiadających dostęp do Internetu. Oprócz SDK w wersji klasycznej, Opera dostępna jest również jako odpłatne: Nintendo DS Browser przeznaczona dla konsoli Nintendo DS Lite (z rozszerzeniem pamięci w formie kartridża) oraz jako Internet Channel - przeglądarka dla konsoli Nintendo Wii.
edytuj Wersje nieoficjalne
edytuj Rozwój
Opera powstała w 1994 w wyniku prac nad projektem badawczym sponsorowanym przez norweskiego narodowego operatora telefonicznego Telenor. Sukces techniczny projektu sprawił, że jej twórcy uniezależnili się od sponsora i założyli firmę Opera Software ASA produkującą kolejne wersje przeglądarki.[9] Wykres 1. Rozwój przeglądarki Opera na przestrzeni lat (en)
edytuj Historia zmianDo czasu wydania wersji 2.0, Opera znana była pod nazwą MultiTorg Opera i była przeglądarką niedostępną publicznie. Cechowała ją unikatowa jak na tamte czasy funkcja przeglądania wielu stron w jednym oknie przeglądarki – wielodokumentowy interfejs. W 1996 roku wydano na zasadach licencji shareware wersję 2.1. Kolejnym, ważnym w historii rozwoju przeglądarki była wersja numer 4, wydana 28 czerwca 2000. Jądro przeglądarki zostało przepisane tak, by mogło pracować pod różnymi środowiskami, zaimplementowano także wbudowanego klienta poczty e-mail. W grudniu 2000 opublikowana została wersja oznaczona numerem 5. Najbardziej widoczną zmianą była zmiana zasady dystrybucji – zamiast ograniczeń czasowych w użytkowaniu bez wykupienia licencji wprowadzono banery reklamowe. 29 listopada 2001 roku ukazała się wersja szósta, wspierająca kodowanie unicode, umożliwiająca obok dotychczasowego trybu MDI przeglądanie w kartach. W styczniu 2003 wydano kolejną, siódmą wersję przeglądarki. Z najistotniejszych zmian należy wymienić nowy silnik o nazwie Presto, ulepszoną obsługę kaskadowych arkuszy stylów, wsparcie modelu DOM i skryptów po stronie użytkownika. W sierpniu 2004 rozpoczął się okres testowania Opery w wersji 7.6. Ta cechowała się ulepszoną obsługą standardów, wprowadzono również obsługę programu za pomocą głosu i wsparcie dla VoiceXML. Zaimplementowano również unikalną technologię dopasowania treści do szerokości, która pozwala na swobodne przeglądanie stron na każdej rozdzielczości ekranu bez konieczności przewijania w poziomie. Wersja 7.6 została później przemianowana na 8.0. 19 kwietnia 2005 wydano wersję 8.0 przeglądarki. Dostosowano ją do potrzeb szerszej grupy użytkowników, poprzez uproszczenie menu i jego reorganizację, mającą na celu uczynienie bardziej intuicyjnym konfiguracji przeglądarki. Powszechnie wskazywaną wadą Opery były banery reklamowe, które być może stały się przeszkodą w zdobyciu większej części rynku. Sytuacja ta zaczęła się jednak zmieniać – najpierw w wersji 7.5 wprowadzono wybór pomiędzy banerami a niewielkimi reklamami tekstowymi, związanymi z zawartością przeglądanej strony. Prawdziwym zaskoczeniem okazało się jednak wydanie Opery 8.5 (20 sierpnia 2005), kiedy to zmieniono licencję z adware na freeware. Odtąd Opera jest dystrybuowana jako w pełni darmowy program, nie posiadający ograniczeń natury funkcjonalnej ani czasowej i stale zdobywa sobie nowych sympatyków. 20 czerwca 2006 ukazała się dziewiąta wersja przeglądarki (również w języku polskim). Z innowacji należy wymienić system tzw. widżetów, zaawansowane blokowanie treści, implementację klienta BitTorrent oraz inne, usprawniające przeglądanie. edytuj Historia wydań
edytuj Tygodniówki (weekly builds)W ramach zespołu Opera Desktop Team publikowane są testowe wersje programu zwane potocznie tygodniówkami (ang. weekly builds, pol kompilacja tygodniowa).[12] Tygodniówki zwyczajowo wydawane są w piątki i są przeznaczone dla zaawansowanych i oddanych użytkowników, którzy nie obawiają się niestabilności programu, systemu, czy utraty danych.[13] Pierwsza tygodniówka została udostępniona 13 lutego 2006 dla systemów Windows (build 8219) oraz Mac (build 3224). [14] 17 lutego 2006 wydana została pierwsza tygodniówka dla systemów UNIX (build 1656).[15] Bieżącym wydaniem testowym przeglądarki jest Opera 9.60 RC 1 (Windows 10443, Mac 5242, UNIX 2440) edytuj Eksperymenty (experimental builds)W ramach Opera Labs oraz przy wsprciu Dev.Opera publikowane są tzw. wersje eksperymentalne (experimental builds). Podobnie jak tygodniówki, są one przeznaczone jedynie dla zaawansowanych i oddanych użytkowników, którzy nie obawiają się niestabilności programu, systemu, czy utraty danych. edytuj Przyszła funkcjonalność Opery
Istnieje kilka obszarów, w których planowany jest dalszy rozwój Opery. Istnieje też kilka obszarów, odnośnie których krąży wiele mitów.
edytuj Cechy i komponenty
Opera jest programem wielofunkcyjnym, łączącym w sobie funkcjonalność przeglądarki internetowej, klienta poczty elektronicznej i Usenetu, klienta IRC, czytnika kanałów RSS oraz klienta protokołu BitTorrent. W wersji 9.20 została dodana konsola developerska oraz funkcja błyskawicznych zakładek (speed dial). edytuj Przeglądanie na kartachOpera obsługuje przeglądanie stron na kartach bazujące na interfejsie TDI, oraz MDI. Oznacza to, że strony mogą być otwierane w jednym oknie przeglądarki jako odrębne karty (ang. tabs, tłumaczone czasem niepoprawnie na pol. jako zakładki). Poszczególne karty można dowolnie rozmieszczać, minimalizować, maksymalizować i zmieniać ich rozmiar, na podobnej zasadzie jak w większości aplikacji okienkowych w systemie Windows. Dodatkową funkcją jest pokazywanie miniatury strony załadowanej na danej karcie, gdy kursor myszy znajduje się na nagłówku karty. edytuj Gesty myszyOpera posiada wbudowaną obsługę gestów myszy[21]. Gesty myszy umożliwiają wykonanie takich czynności jak otworzenie nowej karty, cofnięcie do poprzedniej strony, czy przejście do następnej za pomocą określonego ruchu myszą. edytuj Menedżer pobierania plikówWbudowany menedżer pobierania plików pozwala na podstawowe operacje, takie jak zatrzymanie i wznowienie pobierania, ponowne pobieranie, podstawowe opcje zarządzania ściągniętymi plikami (np. uruchomienie, czy też otwarcie folderu z plikiem). Pobierane pliki są pamiętane w historii pobierania. Menedżer jest dostępny także jako panel boczny. Od wersji 9.0 menedżer pobierania plików obsługuje także dzielenie zasobów w sieci BitTorrent. edytuj Blokowanie wyskakujących okienekW zależności od ustawionego trybu pracy Opera może blokować wyskakujące okienka (pop-up), zawierające najczęściej reklamy. Domyślnie blokowane są wszystkie niechciane pop-upy, lecz w opcjach można ustawić, by Opera blokowała wszystkie wyskakujące okienka, lub jedynie te, które nie zostały otwarte w wyniku akcji podjętej przez użytkownika (np. kliknięcie na link). Można również wyłączyć zupełnie tę blokadę. W razie potrzeby, zablokowane pop-upy mogą być otwarte przez użytkownika. W celu otwarcia zablokowanego pop-upa należy wybrać odpowiednią opcje dostępną w rozwijanym menu ikony (przycisku) kosza. edytuj Blokowanie zawartościPrzeglądarka została wyposażona w narzędzie do blokowania wybranej treści na stronie, tj. obrazki, czy obiekty multimedialne. W celu posłużenia się narzędziem, należy z menu kontekstowego wybrać polecenie Narzędzie może posłużyć do blokowania reklam internetowych w postaci bannerów, brand marków, buttonów, expand billboardów, skyscraperów, toplayerów, itp. edytuj SesjeOpera umożliwia zapisywanie a następnie otwieranie zestawów stron, zwanych sesjami. Do tego oferuje podstawowe opcje zarządzania, możliwość otwierania wybranej sesji przy starcie przeglądarki. Zapisane sesje zawierają pełen zestaw informacji na temat przeglądanych w momencie zapisania stron, takich jak ustawienia wyświetlania, pozycja suwaka, powiększenie itp. Opera zapisuje sesje w postaci jednego pliku, więc można łatwo je przenosić między różnymi komputerami (nawet pracującymi pod różnymi systemami operacyjnymi). Dodatkowo, podczas pracy Opera cały czas zapisuje bieżący stan sesji i w przypadku awarii programu i jego nieprawidłowego zamknięcia (również w wypadku np. awarii zasilania) po ponownym uruchomieniu programu możliwe jest automatyczne rozpoczęcie pracy w miejscu, w którym ostatnio się znajdowaliśmy. edytuj Personalizacja interfejsuOpera posiada jeden z najłatwiej i w największym zakresie dostosowalnych interfejsów wśród przeglądarek internetowych. Istnieje możliwość zmiany położenia niemal każdego przycisku, do tego do interfejsu można dołączać własne, niestandardowe przyciski. Mechanizm obsługi skórek pozwala na ich natychmiastową zmianę i podgląd bez konieczności restartowania przeglądarki. Układem przycisków i pasków narzędziowych można zarządzać z poziomu menu opcji – możliwe jest stworzenie kilku niezależnych kombinacji interfejsu i ich wymienne używanie. Producent programu udostępnia na swojej stronie internetowej sporą liczbę gotowych konfiguracji skórek i pasków narzędziowych. Instalacja większości z nich odbywa się z poziomu strony WWW, nie ma konieczności ręcznego pobierania i przenoszenia plików do katalogu ze skórkami/konfiguracjami. Jedną z możliwości personalizacji interfejsu jest tworzenie własnych wyszukiwarek. Opera daje możliwość łatwego stworzenia wyszukiwarki z dowolnego pola do wpisywania tekstu na stronie – wystarczy kliknąć na nim prawym przyciskiem myszy i wybrać (w polskiej wersji językowej) Utwórz wyszukiwarkę. Potem możemy tak stworzoną wyszukiwarkę umieścić gdzieś w interfejsie w postaci pola tekstowego. Możemy też nadać takiej wyszukiwarce jakiś skrót i wyszukiwać bezpośrednio z paska adresu. Na przykład do wyszukiwarki google standardowo jest przypisany skrót g, dlatego jeżeli wpiszemy w pasku adresu g opera przeglądarka to przejdziemy od razu na wyniki wyszukiwania frazy opera przeglądarka w google. Nie wszystko jednak jest w pełni dostosowalne. Część użytkowników narzeka na niemożność przeniesienia za pomocą myszy pasków narzędziowych w celu np. zamiany ich miejscami. Dodatkowo użytkownicy Firefoksa krytykują fakt, iż foldery z zakładkami w Operze mogą znajdować się jedynie na pasku osobistym (w Firefoksie można je było umieścić w dowolnym miejscu). edytuj Udogodnienia dla osób niepełnosprawnychOpera posiada funkcje wsparcia dla użytkowników niepełnosprawnych.
edytuj Klient poczty Opera MailOpera posiada wbudowanego klienta poczty e-mail i grup dyskusyjnych, znanego pod nazwą Opera Mail (do wersji 7.50 nosił nazwę M2).potrzebne źródło Interfejs programu różni się pod wieloma względami od standardów, obecnych w innych programach. Powodem tego jest pełna integracja klienta poczty z przeglądarką stron WWW. Pomimo niewielkich rozmiarów i wymagań, M2 obsługuje konta POP3 i IMAP, grupy dyskusyjne i kanały RSS i Atom. Posiada także wbudowany moduł do ochrony przed niechcianymi wiadomościami. Opera Mail jest integralną częścią Opery i nie jest dystrybuowany jako oddzielny produkt. edytuj WidżetyRóżnego rodzaju dodatki np. Viloader który może na życzenie ściągnąć film z różnych serwisów (np. youtube ) i zapisać go w formacie flash video. edytuj Wspierane standardyOpera była jedną z pierwszych przeglądarek internetowych wspierających kaskadowe arkusze stylów (CSS).[22] Od wersji 9.0, również jako jedna z pierwszych, Opera przechodzi test ACID2, sprawdzający zgodność przeglądarki z standardami internetowymi wyznaczonymi przez W3C.[23] Obecnie, Opera wspiera CSS 2.1, HTML 4.01, XHTML 1.1, XHTML Basic, XHTML Mobile Profile, XHTML+Voice, WML 2.0, XSLT, XPath, XSL-FO, ECMAScript 3 (JavaScript), Document Object Model 2, XMLHttpRequest, HTTP 1.1, unicode, SVG 1.1 Basic, SVG 1.1 Tiny, GIF89a, JPEG, oraz pełne wsparcie dla PNG (oraz APNG) wraz z alpha transparency.[24] edytuj Opera a Microsoft MSNW październiku 2001 roku krótko po premierze Internet Explorera 6 i Windows XP, wchodząc spod Opery na stronę MSN niewiele można było zobaczyć: strony zostały zmienione i wysyłały inny kod różnym przeglądarkom. Microsoft tłumaczył to faktem iż przeglądarki inne niż Netscape 6 i IE 6 nie obsługują XHTML. Opera zareagowała na to informacją prasową w technologii XHTML, której nie można było wyświetlić używając IE 6 z powodu braku poprawnej obsługi XHTML (w Operze informacja była czytelna).
W lutym 2003 pracownik Opera Software zauważył, że MSN wysyła inne style użytkownikom Opery i Internet Explorera. Najpopularniejsze przeglądarki Internet Explorer i Netscape otrzymywały style zrobione specjalnie dla nich. Opera otrzymywała stary plik stylów działający tylko z błędną wersją Netscape'a. Poprawna obsługa stylów w Operze powodowała złe wyświetlanie strony. Kod na który zrzucono winę to "poprawka" do starego błędu w Netscapie.
Testy wykazały, iż Opera otrzymuje błędny kod jedynie przy włączonej opcji "Identyfikuj jako Opera". W każdym innym przypadku (np. użycie słowa oprah zamiast opera) MSN wysyłał właściwy plik stylów. Według autorów Opery było to zrobione celowo. Microsoft poprawił strony i zrzucił winę na błąd przy programowaniu serwisu. Informacja dostała się do prasy, została stworzona specjalna wersja Opery pod nazwą "Bork" która "tłumaczyła" stronę www.msn.com na język szwedzkiego kucharza z Muppet Show.
edytuj Pozycja Opery na rynku przeglądarekedytuj Rynek przeglądarek internetowych w ujęciu globalnymUżycie Opery na świecie szacuje się na poziomie 0,74%.[25] Najwięcej użytkowników korzysta z niej w krajach Centralnej Europy, m.in. ponad 7% w Polsce i 6% na Litwie.potrzebne źródło Od czasu pierwszego publicznego wydania w 1996, Opera zdawała się ustępować pod względem liczby użytkowników konkurentom, takim jak Internet Explorer, czy Firefox. Większe sukcesy odnosi na rynku przeglądarek mobilnych, dostępnych na telefonach komórkowych i palmtopach. Jej silnik (Presto) jest używany przez popularne aplikacje, Adobe Creative Suite czy Dreamweaver CS3. Badanie popularności Opery może nie oddawać rzeczywistego stanu rzeczy i perspektyw jego zmian z dwóch istotnych powodów. Aż do wersji 9 Opera przedstawiała się domyślnie jako Internet Explorer, a najnowsze wersje nadal pozwalają z łatwością zmienić identyfikację. Operę można wykryć bez względu na identyfikację, jednakże niektóre statystyki mogą nie zliczać wszystkich użytkowników Opery. Drugim ważnym czynnikiem jest fakt, że Opera dopiero od stosunkowo niedawna jest programem całkowicie darmowym. edytuj Rynek przeglądarek internetowych w PolsceUżycie przeglądarek w Polsce[26]:
Przypisy
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||